Nowy użytkowniku - daj się poznać, przywitaj się!

Proza i Poezja października - plebiscyt na najlepszy tekst miesiąca

Sposoby zapisu myśli postaci

Monologi wewnętrzne to nic innego jak myśli postaci ujęte w tekście literackim – z czym możemy się spotkać w niemal każdej książce. Co jednak ciekawe, przeglądając różne pozycje, można zauważyć, że co wydawnictwo, to inny sposób zapisu (a może raczej – co korektor i redaktor…).

Jak więc jest prawidłowo, gdy każdy robi to inaczej? Można wręcz powiedzieć: „W dowolny sposób”. Choć byłby to duży skrót myślowy, poniekąd jest to prawda.

 

 

I
Przyjęło się, że najbardziej polecaną i powszechną metodą zapisu monologu wewnętrznego jest umieszczenie go w cudzysłowie, a myślnikiem (lub przecinkiem) oddziela się wypowiedź narratora odnoszącą się do owej wypowiedzi wewnętrznej.

„Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho” — pomyślał Zbyszko.*

„Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho”, pomyślał Zbyszko.

Jest to z pewnością sposób, który w sposób widoczny oddziela myśli postaci od pozostałych fragmentów narracyjnych, stąd wiele osób właśnie do tego wariantu się stosuje.

II
Niemniej, ten sam monolog wewnętrzny można jednak zapisać w inny sposób – na przykład ujmując go kursywą. Wypowiedź narratora należy oddzielić myślnikiem lub przecinkiem:Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho — pomyślał Zbyszko.

Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho, pomyślał Zbyszko.

Z tym sposobem spotkamy się również w wielu książkach.

III
Monologów wewnętrznych można także… nie wyróżniać w żaden sposób. Oznacza to tyle, że sama myśl postaci nie jest zapisana ani kursywą, ani nie jest formatowana w żaden sposób, a od reszty narracji oddzielamy ją myślnikiem lub przecinkiem.

Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho — pomyślał Zbyszko.

Teraz póki się wilki nie odezwą, to będzie cicho, pomyślał Zbyszko.

Jest to sposób najmniej „widoczny”, jednakże równie poprawny.

Jak widać, sposobów jest wiele — wciąż jednak obowiązuje nas kilka reguł. Najważniejsza jest zasada ujednolicenia zapisu – jakikolwiek wariant wybierzecie, pamiętajcie, by w obrębie jednego tekstu stosować się tylko do niego; bo, choć można zdecydować się na opcję jedną z kilku, zmienianie zdania w trakcie opowieści jest błędem w zapisie.

Nie można też zapominać, że nie powinno się ich zapisywać jak dialogów.

* Cytat pochodzi z Krzyżaków Henryka Sienkiewicza, Wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Ossolineum), 1990.